LKS Grup Yönetim Kurulu Üyesi Fatih İslam; Bu İşin Sürdürülebilir Formülü Yatırımdır

Haber Ulaşım: 2022 yılı sizin için turizm kısmı içinde şehirlerarası kısım içinde nasıl geçti?

İslam: Turizm taşımacılığı ile sözlerime başlamak istiyorum. Bu yıl beklediğimiz performans, şirketimizin turizm taşımacılığı kısmında gerçekleşmedi. Çalışmış olduğumuz çoğu acentenin misafirleri yurt dışından yurdumuza gelemediği için fiyatlarda ciddi oranda düşüş meydana geldi. Bizim filomuz da yeni olduğu için, fiyat rekabetine giriş yapacak imkânımız bulunmamaktaydı. Yine de bizim fiyatlarımıza uygun olan birkaç firma ile çalışmalarımızı sürdürdük. Turizm araçlarımızın kapasitesi yıl genelinde %60 oranında doluluk ile geçti. 2023 yılı için umutlarımız daha yüksek oranda. Yapmış olduğumuz görüşmelerimiz şimdiden oldukça olumlu geçmekte.

Şehirlerarası taşımacılık kısmında konuşmam gerekirse oldukça verimli geçirdiğimiz bir yıl oldu bizim için. Faaliyetlerimizi sürdürdüğümüz hem Karadeniz Bölgesi’nde hem de ülkemizin Batı Bölgesi’nde. Rize’de havalimanının yeni açılmasına rağmen beklentilerimizin çok altında etkilendik. Yolcular seyahatlerinde ağırlıklı olarak bizleri tercih ettiler. Ciddi oranda ilaveler gerçekleştirdik. 2019 yılındaki rakamları tabii ki yakalayamadık ancak bizi tatmin eden bir yıl oldu. Ayrı bir parantez açmam gerekirse 2019 yılı, sektörümüz için çok nadir tekrarının yaşanacağı bir yıldı. O yıl kimse işe göre yeteri kadar araç yetiştiremedi. Yolcuya cevap veremedik. 2020 yılında herkes beklentilerini artırarak yatırımlarını hızlandırdı. Ancak pandemi tüm hesapları bozdu. Önümüzdeki uzun yıllar boyunca da benzeri yaşanmayacak bir yıl olarak hafızalarımıza kazındı.

Bizim aynı zamanda Batı bölgesinde Pamukkale Turizm ile iş ortaklığımız mevcut. Araçlarımız Ankara kalkışlı sıralarda çalışmalarını gerçekleştirdi bu yıl. Kalkış noktamız lokasyon olarak merkezde bulunduğu için çoğu hizmet verdiğimiz noktaya kısa mesafeli. Bu yüzden binek otomobiller ve demiryolları bizim yolcumuzu ciddi oranda düşürmekte. İzmir’e şu an yüksek hızlı tren inşaatı sürdürülüyor. Bu durumu da göz önüne aldığımızda Ankara bölgesinin faaliyet gösterebileceği sadece tatil beldeleri kalıyor. Yaz aylarında çalışması oldukça verimli ancak kış aylarında da oldukça zarar vermektedir. Kış sezonu itibariyle çalışan araç sayısı çok ciddi oranda düşüş sağlıyor. Pamukkale alt yapısı oldukça güçlü olduğu için bu zarar minimuma indirgeniyor. Bu çatı altında bizler araç sayımızı eksiltmeden dört mevsim çalışmalarımızı sürdürmekteyiz.

Haber Ulaşım: Seçim yılına giriş yaptık. Reel sektörün beklentileri şekillenmeye başladı. Sizin beklentileriniz ne yönde? Yatırımlarınızda nasıl hareket etmektesiniz?

İslam: Geçtiğimiz yıllar ülke için değil tüm dünya geneli yaşanabilecek en kötü vakayı gördük covid pandemisi ile. Böyle bir olayla ilk defa karşı karşıya kalındığı için yatırımlar duraksandı. Hayatın tamamı durdu. Pandemi süreci bize çok iyi ders oldu. Bu yıl ülkemizde seçim olması atlattığımız senaryodan kaynaklı oldukça basit bir durum. Yarın ufak çaplı kısıtlama dahi gerçekleşse kimse yatırımını durdurmaz. Pandemi öncesinde, sürecinde yatırım yapmayanlar, ciddi oranda risk aldı üzerine. 2016 model aracı ile pandemiye giren esnaf, 2020 yılında aracını yenilemediyse şu an ciddi oranda makas açılımından kaynaklı, aracını yenileyebilme imkânı yok. Biz 2016 yılında 50 adet araç yatırımı gerçekleştirdik. O gün ki rakamlar ile bugünü kıyasladığımızda beş katlık bir fiyat farkı mevcut. Bu durumun herkes farkına vardı, yüzleşti. Yatırım yapmayan oyunun dışarısında kaldı. Ticari faaliyetinde yatırım yapan ayakta kalıyor. Ufak bir duraksama gerçekleştiren ise yok olmakta. Taşımacılık işi yapan kimse yatırımlarını durdurmamalıdır. İnsanlar hayatta kaldıkça seyahatlerini aktif bir şekilde sürdürecek. Birçok firma faaliyetlerini durdurdu. Bizlerde altı ay piyasayı seyrettik. O altı ay içerisinde bile yapmış olduğumuz yatırıma geç kaldığımızın farkına vardık. Biz geçtiğimiz hafta teslim aldığımız araçların ödemesini Mart ayında gerçekleştirdik. Önümüzdeki yıl alacağımız araçların ise hemen hemen tamamının ödemesini Ekim ayında gerçekleştirdik. Bugünden 10 ay sonrasında teslim alacağımız aracın parasını ödemekte güç bir hale gelmeye başladı. Teslim süresi içerisindeki makas ciddi oranda açıldı. İçimizin rahat etmesindeki sebep enflasyon faktörü oldu. Belirli bir modelin üstündeki araç sahipleri için yatırım oldukça kolaylaştı.

Haber Ulaşım: Taşımacılık fiyatları beklediğiniz noktalarda mı? Sizin fikriniz ne yönde?

İslam: Sezona giriş döneminde düzenlediğimiz fiyatları kış aylarına girmemizden kaynaklı uygulamada zorluk çekiyoruz. %20 oranında bilet fiyatlarında düşüş hâkim yurt geneli. Yaz aylarında taşımacılık yaptığımız fiyatlar, bugünün şartlarında da olması gereken fiyat skalasıdır. Akaryakıt fiyatlarındaki düşüşten kaynaklı fiyatlarda kâr marjını koruduk ancak yeni yıl itibariyle gelecek olan zamlarla beraber indirim değil de mevcudu koruyup, yeni yıl içerisinde fiyatlar yukarı yönlü olarak güncellenmelidir. Benim ön görüm mayıs ayına kadar fiyatlarda değişiklik olmayacağı yönünde. Sermayelerimizde %100’lük bir artış mevcut. Akabinde işletme maliyetlerimizde ciddi oranda yükseldi. Sezonun başlaması ile yukarı yönlü bir artış elzemdir.

Haber Ulaşım: Pamukkale bünyesinde Jumbo konseptinde hizmet veren bireysel araç yatırımcısısınız. Jumbo konseptinin bireysel yatırımcıya katkısı ne yönde?

İslam: Jumbo konseptinin yazın bize herhangi etkisi olduğunu belirtemem ancak, kış sezonu içerisinde çalışan Jumbo konseptli araç çok ciddi oranda yolcuyu sizin aracınızda tutmaya katkı sağlamakta. Jumbo konseptinde çalışan bir aracın yıllık cirosunu incelediğimizde, %15’e kadar 2+1 araçlardan yüksek ciro avantajı sağlamış oluyor. Yaz aylarında sabırla beklersek kış aylarında dezavantajı avantaja çevirebiliriz. Şu an planlamamız dahilinde Jumbo araç filomuzu artırma planımız yok. Ancak, soruya ek olarak şunu söyleyebilirim; yeni yatırımımızdaki 10 aracımızı daha Pamukkale bünyesine katmayı hedeflemekteyiz.

Haber Ulaşım: Teknolojinin gelişmesiyle birlikte yolculara sunulan hizmetlerde güncelleniyor. Bu konuya örnek olarak, koltuk arkası ekran yerine ‘Karekod TV’ sistemi ile yolcular akıllı telefonlarından içeriklere erişebiliyor. Sizin bu konu hakkındaki düşünceniz nedir?

İslam: Koltuk arkası ekran sistemlerindeki güncellemeyle gün yüzüne çıkan karekod sistemini biz iki aracımızda deneme amaçlı taktık. Yolcularımızdan çok büyük tepkiler almadık çok büyük memnuniyette almadık. Ancak, bu sistemin tam anlamıyla hazır olmadığının kanısına vardık test sürecimizde. Gün içerisinde insanlar telefonu eline aldığı zaman 1-2 saat aralıksız kullanabilir. Fakat herhangi içerik izlediğinde 10 saatlik yol içerisinde ne kadar süre izleyebilecek? Şarj ayrı bir problem. Araç sistemleri içerisindeki şarj noktaları telefonların batarya ömrünü tehdit etmekle birlikte, şarj esnasında ciddi ısınmaya sebebiyet olmakta. Yeterli kapasitelerde invertörler kullanıyoruz araçlar içerisinde ancak aynı zamanda yolcuların çoğunluğunun şarj kullanması araç performansını da ciddi oranda etkilemektedir. Buna ek olarak yolcunun konforu adına sistem içerisinde telefonun konulabileceği bir alan oluşturulmalıdır.

Haber Ulaşım: Ankara Ticaret Odası 57. Komitede yeniden seçilen listede yönetim içerisindesiniz. Burada gerçekleştirmiş olduğunuz çalışmalar nasıl ilerlemekte?

İslam: Muhammet Sarıtaş Bey’in başkanlığında yeniden seçimi kazandık. Araya pandeminin girmesiyle beraber herkes kendi işletmelerinin derdinin peşinden koştu bir dönem. Etkin bir şekilde çalışma gerçekleştiremedik. Ancak bu dönem daha güçlü, daha etkin bir şekilde üzerimize düşen görevi layıkıyla yerine getireceğimize inanmaktayım. Seçim sonrasındaki ilk toplantımızı gerçekleştirdik ve sekiz ana madde belirledik kendimize. Taşımacılık sektörü adına sorunların çözümü için mesaimizi sürdüreceğiz. Önümüzdeki görev dönemimiz içerisinde sıkı bir tempo ile çalışmalarımızı gerçekleştireceğiz. Pandemi sürecindeki durağanlığı atacağımız bir dönem olacak bizim için. Geçmiş dönem içerisindeki yönetimimizde komiteler içerisinde en çok istek ve dilekte bulunan komite olma unvanını kazandık. Bu dönem içerisinde de hedefimiz bu unvanı korumak olacak. Komitemiz içerisinde taşımacılık kısmında deneyimli bir ekibimiz mevcut. Elimizden geleni yapıp hedeflerimize ulaşacağımıza inanıyoruz.