Otobüs Bankası: 23 Senelik Yolcu Taşımacılığı Tecrübesinin Teknoloji ile Buluşması

Adnan Değirmenci kimdir? Sizi tanıyabilir miyiz?

1965 doğumluyum. 23 yıldır turizm taşımacılığı ile uğraşıyorum. Aile şirketim de taşımacılıkla uğraşıyor. Es Turizm olarak yaklaşık 50 yılı bulduk. İstanbul’da şehirlerarası taşımacılığı haricinde turizm taşımacılığına 1990’ların ikinci yarısında bir seyahat acentesi kurarak başladım. O günlerden bu günlere Mega Trans adı altında turizm taşımacılığını devam ettirdim. 2010 senesinde OtobüsBankası.com adresini satın aldık ve 2014 sonunda projemizin startını verdik. Yaklaşık 1,5 yıldır da beta yayındayız. Geçtiğimiz yıl da bir mobil aplikasyon çıkardık. Projemizin maliyetini karşılayabilmek, teknik anlamda geliştirebilmek adına 2017 yılı başında projemizi İTÜ’ye sunduk ve İTÜ Çekirdek’e girmek için başvuran 1300 projeden ilk 91’i içine girerek İTÜ Çekirdek’e dahil olduk. Tabiri caizse –ben Selçuk Üniversitesi mezunuyum- ancak bu projem sayesinde artık İTÜ’lü oldum.

Otobüs Bankası projenizden bahsedecek olursak; Otobüs Bankası’nın hizmet ağı ve alt yapı olanakları nelerdir?
Otobüs Bankası, bireysel yahut kurumsal olarak ‘planlı’ seyahat yapacakların ulaşım ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan bir projedir. Ancak bir ‘rent a car’ mantığından ziyade sürücülü araç kiralama hizmeti sunarak müşterilerinin seyahat ihtiyacını karşılamaktadır. Ağımızdaki araçlar sahibinden, bakanlık belgeli, sigortalı, şoförlerinin psikoteknik vs. belgeleri tamamlanmış, fotoğrafları mevcut olan araçlar. Bu şartları sağlayan araçlar sistemimize dahil oluyor ve ‘planlanan seyahate’ fiyatı bizzat araç sahibi veriyor. Bizim Otobüs Bankası olarak bu noktada bir dahlimiz olmuyor. Üstelik müşterilerin aldığı teklif üzerinden araç sahibi ile pazarlık etme şansı oluyor. Müşterinin ödemesini Otobüs Bankası alıyor ve yolculuk tamamlandıktan sonra müşterinin onay vermesi ile birlikte araç sahibinin hesabına yatırılıyor. Özetle Otobüs Bankası sanal bir pazar yeri, seyahat için araca ihtiyaç duyan müşteriler ile araç sahiplerini buluşturan bir mecradır.

Müşterilerin taşınması ile ilgili ilk sorumlu elbet de işi alan otobüs sahibi oluyor. Ancak olası bir problem halinde, Otobüs Bankası olarak derhal başka bir araç gönderip müşterinin seyahatini tamamlamasını sağlıyoruz. Bu vesile ile Otobüs Bankası bir yönden de seyahat acentesi rolünü üstlenerek müşterilerine hizmet vermektedir.

Müşteriler ve araç sahipleri Otobüs Bankası’na nasıl ulaşıyorlar? Şartlarınız nedir?
Evvela, bizim tanıtım mecramız sosyal medya. Ayrıca, araç sahiplerine ulaşmak için Otobüs Bankası olarak tüm ülke çapındaki D2 ve B2 belgeli araç sahiplerine/şirketlere tanıtım mailleri atıyoruz. Sisteme giriş ücretsiz. Tabi araç sahipleri de belki kendi lokasyonlarından ulaşamayacakları müşteri kitlesine bu platform sayesinde ulaşabileceklerini görünce sisteme dahil olmak istiyorlar. Araç sahibi müşteriye fiyat teklif edebilmek için bankaya 1000 TL bloke etmek durumunda. Aynı rent a car sisteminde olduğu gibi biz bu bedeli bloke ederek, araçların teklif verdikten sonra işe gitmemesi gibi aksilikleri çözmeyi amaçlıyoruz. Ancak araç sahibi bize işlere gideceği konusunda taahhütname verir ise –ıslak imzalı olarak-, bankada herhangi bir para blokesine ihtiyaç duymuyoruz. Müşteriye vadeli ödeme imkânı sağlarken (9 takside kadar vade farklı), araç sahiplerine tek seferde ödeme yapıyoruz.  Seyahat sonunda, müşteri seyahati ile ilgili görüşlerini ve puanlamasını sisteme ekleyerek Otobüs Bankası sistemi içindeki araçların kritiğini yapmış oluyor bu da sonraki müşteriler için bir öngörü sağlıyor.

Otobüs Bankası, korsan ve belgesiz çalışan araçlardan nasıl etkileniyor?
Otobüs Bankası esasen korsanı bitirecek bir proje. Belgesiz, sigortasız araçları üye yapılmayarak sektördeki otokontrolü sağlıyoruz. Korsan araçlar sisteme dahil olamadığı için, müşterilere korsanın ulaşma şansı kalmıyor. Maalesef böyle bir denetleme sistemi Ulaştırma Bakanlığı’nca hayata geçirilmiş değil. Şirketler de korsana karşı bir bilince sahip değiller henüz. Ancak, devlet kanadından etkili bir mekanizma geliştirilene kadar biz Otobüs Bankası olarak, korsan taşımacılık yapan firmalara ulaşıp güvenli ve yasal seyahatin avantajlarını anlatabilirsek inanıyorum ki Türkiye’de karayolu yolcu taşımacılığı büyük bir mesafe kat edecektir.

Bu bağlamda şirketler bilmeliler ki, Otobüs Bankası’nın hiçbir zaman otobüsü olmayacak, bugüne kadar ve ileride ulaşabildiği tüm müşteri kitlesinin oluşturduğu potansiyeli her zaman açık bir pazar halinde üye şirketlere sunacaktır. Otobüs Bankası bu anlayışı ile kamuya iki hizmet sunuyor aslında. Birincisi korsan çalıştırmayıp, korsan araçları sistem dışına itiyor. İkincisi de yapılan her işi faturalandırarak vergi kayıplarının önüne geçiyor. Yapılacak planlı seyahatlerin Otobüs Bankası üzerinden gerçekleştirilmesi özendirilirse aslında bir kişi veya kuruma iş verilmiş olmayacak, tüm pazara iş yasal ve güvenilir bir biçimde sunulmuş olacak. Adnan Değirmenci olarak ben, bu adil düzene geçilmesi konusunda kamu kesiminin dikkatini çekmek istiyorum.

Otobüs Bankası kurulduğu tarihten bugüne nasıl bir gelişim kaydetti?

Türkiye’de bizim hedeflediğimiz kitle olan D2-B2 belgeli araç sayısı şu an itibariyle 43-44 bin bandına gelmiştir. Kurulduğumuz ilk üç ayda yaklaşık on firmaya ulaşabilmiş idik. Şu anda sistemimizde yaklaşık 350 adet firma/bireyselci mevcut. Araç portföyleri ise yaklaşık 1000 rakamının üzerinde. İlk günden beri hedefimiz tüm Türkiye çapını kapsayan bir ağ kurmak. Bu yönde ise, hizmet veremediğimiz illerde talep halinde operasyon merkezimiz o şehirlerdeki Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı firmaları tespit ediyor ve biz kendilerine o şehirlerde bir iş talebi olduğunu kendilerine sistemimize dahil olmanın avantajlarını anlatarak gün geçtikçe ağımızı tüm Türkiye’ye yaymaya çalışıyoruz.

Biz şu an kullanılan bazı korsan taşımacılık programları gibi, lokal havzaları hedeflemedik. İlk günden itibaren hedefimiz tüm ülkeye hizmet ulaştırmaktı, dikkatinizi çekerim Otobüs Bankası yalnız 2014’te faaliyete geçen bir fikir değil, 23 senelik ardı olan bir taşımacılık tecrübesinin teknoloji ile buluşmasıdır.

Bundan sonrası için kısa vadede düşündüğümüz hizmetler arasında öncelikle ‘anlık’ olarak sistemde gözükecek araçları (Vito tarzı minibüsleri) sisteme dahil etmek var. Bu sayede müşteri yakınındaki aracı seçerek transfer gibi hizmetleri alabilecek,  araç sahibi de en az yolu yaparak en çok müşteriye ulaşacak. Ayrıca da yine şoförlü kiralama olarak planladığımız, lüks otomobil kiralama hizmetini de yakın bir gelecekte sistemimize dahil edeceğiz.

Geçtiğimiz günlerde yollara merhaba diyen VivaLines’ın shuttle hizmetini Otobüs Bankası sunacak. Bu iş birliğinden bahseder misiniz?
Otobüs Bankası’nın iki tür hizmet alanı var. İlki müşteri tabanlı olan, bir talep yaratıp bunu araç sahiplerine iletmek olan kısım. Bu aslında en maliyetli alan. Çünkü, bu talebi oluşturabilmek için büyük bir reklam bütçesine ihtiyaç duymaktayız. Doğal olarak biz de diyoruz ki, biz bu alana yatırım aldıktan sonra yoğunlaşalım. Bu kapsamda ise ikinci hizmet alanımıza ağırlık vermeyi tercih ediyoruz. Bu da kurumsal firmalarla işbirliği yaparak, projeler gerçekleştirmek ve kısa vadede Otobüs Bankası’nın yatırım ihtiyacını karşılamak. Değerli Bülent İpek de bu noktada sektörümüzün en vizyoner en yenilikçi temsilcilerinden biri olarak Otobüs Bankası’nı tercih ettiler. Kendileri ile işbirliği kurmaktan ötürü son derece mutluyuz zira VivaLines gibi ‘yolculuğun geleceğini çizecek’ bir firmanın shuttle yönünden ihtiyacını karşılayacak vizyon bittabi firmamızda bulunmakta idi.