Aslında yaşananlar ortada; özellikle de turizm ve turizm taşımacının yaşadıklarını yazmak için kelimeler yetersiz kalır. Maddi ve manevi kayıplar çok net bir şekilde yaşanmaktadır. Ama esas olan bundan sonrasının nasıl olacağıdır. Kendi aramızda çok şey konuşuyoruz ancak sektörümüz için kesin birşey söyleyemiyoruz. Bazımız çok umutlu, bazımız ise tamamen umutlarını kaybetmiş durumda. Bense bu yazılarımda mevcut durumu olumlu ve olumsuz yanları ile inceleyip gelecek açısından bir pencere açmayı hedefliyorum. Belki yapacağımız bu tahminlerin bir kısmı gerçekleşecek, bir kısmı ise gerçekleşmeyecek. Bunu ancak 1-2 sene sonra hep birlikte yaşayıp, göreceğiz. Ama herşeye rağmen karanlık bir yoldan yürümektense elimizde ufak bir umut ışığı olması da sanırım bir kazançtır. Mevcut durumda bizi umutlandıran gelişmeler elbette vardır. En önemlisi de daha önceki yazılarımda belirttiğim gibi aşı vea aşılamadır. Aşının tüm dünyada yaygınlaşıyor olması, insanların bu aşıya olan güvenleri, seyahat alışkanlarına geri dönmeleri açısından önemli bir kazanç olarak değerlendirilebilir. Diğer bir gelişme ise insanların gerçekten evlerinde kalmaktan çok sıkılmış olmasıdır. Bir yıl çoğunlukla evde zamanda geçirmek için gerçekten çok uzun bir zaman dilimi ve gezmeyi seven kitle için “evde kal” mottosu artık tamamen bir kabus olarak değerlendirilmekte. Bu nedenle bu kişiler için bavullar hazır bekliyor dersek yanlış olmaz. Son olarak turizmi tekrar canlandırmak için ülkelerin ve uluslararası kuruluşların destek sağlayacak olması önemli bir kriter olarak sıralanabilir. Gelelim olumsuz gelişmelere. Pandemi ile birlikte özellikle kurumsal firmaların evden çalışmaya başlamasının getirmiş olduğu düzen, insanları görüntülü video konferanslara yönlendirdi. Bu ise kongre ve seminerlerin bir kısmının pandemi sonrası otellerde değil de sanal ortamda yapılmaya devam edeceğini göstermektedir. Ne yazık ki MICE turizmi ve kongre taşımacılığı yapan ulaşım firmalar içinse bu ciddi bir kayıp olacaktır. Diğer olumsuz gelişme ise hastalığın çok uzun sürmüş olmasıdır. Bu durum yaşam korkusunun kısa sürede atlatılmasını zorlaştırmaktadır. Nasıl maske alışkanlığının insanlara kabul ettirilmesi zor olduysa, tam tersi de zor olabilir. Mevcutta pozitif ve negatif durumlarla ilgili bazı maddeleri sıraladığımıza göre gelecek için farklı senaryolar hazırlamaya ve turizmin veya taşımacılığın hangi branşlarının avantajlı olduğu söylemeye hazırız. Bunlara da sonraki yazımda devam etmek istiyorum Bu arada pandemi döneminde sektörümüzün duayenlerinden Dr. Kemal Karayormuk moderatörlüğünde bundan 4-5 ay önce katıldığım bir sanal toplantıda tanıştığım Uluslararası Toplu Taşımacılar Birliği (UITP) üst düzey yöneticisi aynı zaman benim gibi İTÜ İşletme Fakültesi mezunu olan Kaan Yıldızgöz’le  bu hafta bir araya geldik. Kendisi özellikle farklı ülkelerde uluslararası deneyim kazanmış değerli bir isim. İstanbul için son zamanlarda  gündem olan “taksi” kavramını tüm detayları ile ele alan ve dünyanın farklı metropollerindeki uygulamaları ve modelleri ile karşılaştıran  -“Dijitalleşme Çağında Taksiler” adlı eserini de sağolsun hediye etti. Ayrıca turizm taşımacılık konusunda karşılıklı bilgi paylaşımında bulunduk. Uluslararası alanda ülkemizi ve ulaşım sektörünü temsil eden böyle üst düzey yöneticilere gerçekten ihtiyacımız var. Ancak yaptığımız görüşmede şunun da farkına vardım ki; bu denli yüksek miktarlarda yatırım yapılan turizm taşımacılık sektöründe ise rakamsal verilerin az olması ise önemli bir sorun. Sonuçta bilimsel anlamda sektörümüzün büyüklüğünü ispatlamamız için verilerin kalitesinin artırılması çok önemlidir. Bu vesile ile güzel bir sözle de yazımı sonlandırmak isterim. “Ölçemediğimiz birşeyi yönetemeyiz.” Sağlıklı günlerde görüşmek üzere…