İstanbul Turizminde Sezon Ciddi Derecede Sıkıştı
İSTANBUL TURİZMİ YENİ BİR DÖNEME GİRDİ
Son dönemlerde İstanbul’da sezonun değiştiğini çok net bir şekilde hissediyoruz. Artık İstanbul ve çevresinde yaz sezonunun yerini bahar dönemleri almaya başladı. Özellikle Ramazan sonrası iki bayram arası ve sonbaharda, okulların açılmasıyla birlikte kasım ayına kadar oldukça yoğun bir tempo yaşanıyor. Buna karşın yaz periyodunda Ortadoğu turizmindeki daralma ve bu yaz yaşanan İsrail–İran, Rusya–Ukrayna savaşlarının olumsuz etkilerini açıkça gördük.
Bu nedenle İstanbul, yaz aylarında ciddi anlamda boş bir dönem yaşadı. Benzer tabloyu Türkiye’nin birçok bölgesinde görmek mümkün. İstanbul özelinde ise sezon ciddi şekilde sıkıştı; tabiri caizse eylül, ekim ve kasım ayları aşırı yoğun geçti. Bu dönemde hizmet kalitesini zaman zaman ikinci plana bırakıp araç yetiştirmeye çalıştık. Diğer dönemlerde ise araçlar yatıyor. Bu durum turizm taşımacılığı açısından sevindirici bir tablo değil çünkü İstanbullu turizmciler olarak biz, sezonun 9–10 ay sürmesine alışığız. Sezonun 5–6 aya düşmesi ve bu sürenin çok yoğun geçmesi ilk bakışta olumlu gibi görünse de uzun vadede bizi zorlayan bir durum.
Aralık ayında da Noel dönemi dışında ciddi bir yoğunluk öngörmüyoruz. Belki yarıyıl tatil döneminde kısa süreli bir hareketlenme olabilir. Benim mevcut fotoğrafa bakarak öngörüm, Ramazan ayına kadar turizmin belli bir stabilitede devam edeceği yönünde. Ramazan Bayramı ile birlikte yine iki bayram arasında İstanbul ve çevresinde yoğunluk yaşanacağını düşünüyorum. Özellikle bahar aylarında kruvaziyer gemilerinin kesintisiz gelmesi, kongre ve toplantı organizasyonlarının yapılması, yurt dışına yönelik ciddi otobüs talepleri, tur organizasyonları ve Anadolu turlarında hem Latin Amerika hem de Uzak Doğu gruplarının artmasıyla sektör ciddi bir iş hacmi yakaladı ancak burada maliyetleri de göz ardı edemeyiz. Her talebin olumlu olduğunu söylemek mümkün değil. Bazı taleplerde fiyatlar son derece rekabetçi seviyelere indi. Bu nedenle Anadolu turlarında her zaman istediğimiz kârlılığı yakalayamadık. Bazı noktalarda şehir içi operasyonlar daha avantajlı hale geldi. 2025 yılını genel olarak bu çerçevede değerlendirebiliriz.
2026’NIN 2025’İ ARATACAĞINI DÜŞÜNMÜYORUM
2026 yılına geldiğimizde ise 2025’ten bir tık daha iyi bir yıl olacağını düşünüyorum. İsrail hattındaki savaşın kısmen sona ermesi, kuzeyde Ukrayna–Rusya savaşının daha sakin bir sürece girmesiyle 2026’nın sektör açısından daha rahat geçeceğine inanıyorum. Bizim için en önemli konu turistin gelmesi. Turizmin gelişimi yurt dışından turist gelmesiyle başlar. Burada da hem bize hem de sektörün diğer paydaşlarına önemli görevler düşüyor çünkü dışarıdan bakıldığında Türkiye, ne yazık ki alternatif destinasyonlara göre hâlâ pahalı algılanıyor. Bu algıyı fuarlar ve organizasyonlarla kırmamız gerekiyor. Rakiplerimiz güçlü: Mısır, Azerbaycan, Balkan ülkeleri ve Yunanistan bu anlamda Türkiye’yi zorluyor. Biz de bu rekabet ortamında ülkemize daha fazla turist getirmek için çaba gösteriyoruz. Taşımacılar olarak da acentelere ve otelcilere elimizden gelen desteği vermeye çalışıyoruz.
FİLO YENİLEMEK İSTEYENLER İÇİN ÖZEL FIRSATLAR SUNULMALI
Pandemi sonrası süreçte bizim ana odağımız filo yenileme oldu. İlk etapta küçük araçlar, yani 9+1 ve 15+1 segmentindeki araçlarımızı hızlı bir şekilde yeniledik. Bu süreç hem artan araç sayısıyla hem de kalifiye sürücü bulma zorluğuyla paralel ilerledi. Bu nedenle otobüs segmentine kadar olan tüm araçlarımızı yeniledik. 2026 yılında da otobüs filomuzu yenilemeyi planlıyoruz. Bana göre şu an asıl öncelik, araç sayısını artırmaktan ziyade, araç yenilemeye odaklanmak olmalı. Daha önce de ifade ettiğim gibi, bu noktada üreticilere ve satış yapan bayilere önemli görevler düşüyor. Filolarda hâlâ yaşlı araçlar var. Bu araçların alınıp tekrar ticarete kazandırılmasını sağlayacak mekanizmaların oluşturulması gerekiyor. Kurumsal firmaların da bu sürece dahil olması, bizim gibi taşıma firmalarının elini ciddi şekilde güçlendirir. Üreticilerden hem finansman hem de ikinci el araçları değerlendirebilecek hızlı çözümler bekliyoruz.
TÜRSAB VE TURİZMCİLER AYNI MASA ETRAFINDA DAHA FAZLA BULUŞMALI
Yaklaşık 2018 yılından bu yana TÜRSAB bünyesinde görev alıyorum. Daha önce başkan yardımcılığı yaptım, bu dönemde ise Karayolu İhtisas Başkanlığı görevini üstlendim. Görevi devraldıktan sonra ilk hedefimiz sektör paydaşlarını bir araya getirmek oldu. Her ne kadar İstanbul merkezli çalışıyor olsak da ihtisas başkanlıkları tüm Türkiye’ye hitap ediyor. Bu nedenle İstanbul dışındaki acenteleri ve bölge temsil kurullarını yerinde ziyaret etmeye başladık. Mersin, Denizli, Konya, Antalya, İzmir, Van, Trabzon gibi birçok şehirde sektör temsilcileriyle bir araya geldik. Bu ziyaretlerde her bölgenin kendine özgü sorunları olduğunu net bir şekilde gördük. Bölgesel sorunları derleyerek yönetimimize ve başkanımıza sunduk.
Bu süreçte Ulaştırma Bakanlığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Karayolları Bölge Müdürlüğü, emniyet birimleri, rehberler odası ve il turizm müdürlükleriyle sürekli iletişim halinde olduk. Güncel konular hızla değişiyor. Son dönemde en önemli gündem maddelerimizden biri, İstanbul’da turizm yol belgesi ücretinin 614 TL’den 10.000 TL’ye çıkarılması oldu. Bu ciddi bir maliyet artışı ve tüm sektör paydaşlarını zorlayacak bir konu.
PROFESYONEL AKADEMİK EĞİTİMLERİMİZİ ARALIKSIZ SÜRDÜRECEĞİZ
İhtisas başkanlığı olarak ilk projelerimizden biri de sürücü eğitimleriydi. İstanbul’da, TÜRSAB tarafından seçilen profesyonel eğitmenlerle iki ayrı eğitim düzenledik. Her iki eğitim de yaklaşık dokuz saat sürdü ve tamamen dolu geçti. Normalde bu tür eğitimlerde katılımın sonuna kadar devam etmesi zordur ancak biz her iki eğitimde de başladığımız sayıyla bitirdik. Sezonun yoğunluğundan dolayı bir süre ara vermek zorunda kaldık ancak önümüzdeki dönemde bu eğitimleri artırmayı planlıyoruz.
İSTİHDAMA HAZIR KADIN SÜRÜCÜ ADAYLARIMIZ VAR
İstihdam başlığında ise özellikle kadın sürücüler konusu bizim için çok önemli. Sektörde âtıl durumda olan ciddi bir kadın sürücü potansiyeli var. Bu doğrultuda 20 kişilik bir kadın sürücü sınıfı oluşturduk. Eğitimlerini tamamlayan sürücülerimizin SRC ve psikoteknik belgeleri hazır. İsteyen her firmada çalışabilecek durumdalar. Türkkan Turizm olarak bu eğitimden mezun olan ilk iki kadın sürücüyü bünyemizde istihdam ettik. Hâlihazırda istihdama hazır başka sürücü adaylarımız da var. İhtiyacı olan firmalar bizimle iletişime geçebilir.
KAPTAN OKULLARINA DESTEK VERMELİYİZ
Pandemi sonrası dönemde yaşanan sürücü açığı nedeniyle kaptan okullarıyla da iş birliği yapıyoruz. Sinop, Karabük, Afyon ve Kütahya’daki ilgili fakültelerle temas halindeyiz. Özellikle Karabük’teki eğitim altyapısı bizi çok etkiledi. Öğrenciler, aracın motorundan şanzımanına, elektronik aksamına kadar her detayı bilen, teknik altyapısı güçlü sürücüler olarak yetiştiriliyor. Bu gençleri turizm taşımacılığına kazandırmak için çalışmalarımız sürüyor. Bu yazdan itibaren hem staj hem de istihdam süreçlerinde bu okullardan mezun olan ya da mezun adaylarını sektöre dahil etmeyi hedefliyoruz.
SEKTÖR YARARINA İŞ YAPACAK HER STK İLE BİR ARAYA GELMEYE HAZIRIZ
TUİDER de sektörümüz için önemli bir yapı. Kurulduğu günden bu yana istikrarlı bir şekilde yoluna devam ediyor. Bundan sonraki hedefimiz, TUİDER ve TÜRSAB’ın daha etkileşimli ve koordineli çalışması. Biz de bu süreçte üzerimize düşen her türlü sorumluluğu almaya hazırız. Bunun dışında yeni kurulan sivil toplum kuruluşlarıyla da temas halindeyiz. TURSED gibi yeni oluşumların özellikle küçük araçlar ve sürücüler açısından önemli katkılar sağlayacağını düşünüyorum. Sektörün ilerlemesinin yolu, tüm STK’ların ve paydaşların iletişim halinde olmasından geçiyor. Bizim kapımız herkese açık. Sektöre fayda sağlayacak her türlü çalışmaya destek vermeye hazırız.
