2026 Otobüsçü için Hezimet Yılı Oldu
16 YAŞINDA İŞİN BAŞINA GEÇTİM
İşin başına geçtiğimde henüz 16 yaşındaydım. Çok genç yaşta sorumluluk almak zorunda kaldım. O dönem sektör bugüne göre daha kazançlı, daha bereketli ve maliyetlerin daha yönetilebilir olduğu bir yapıdaydı.
2005 yılında talihsiz bir birleşme süreci yaşadık. Nevşehirliler Seyahat adı altında dört şirket tek çatı altında birleşti. O sırada askerliğimi dahi yapmamıştım. “Gidip askerliğimizi yapalım, dönünce devam ederiz” diye düşünüyorduk; fakat askerden döndüğümde hayatımın ve sektör tecrübemin ilk büyük kriziyle karşılaştım.
BUGÜNÜN PARASIYLA YAKLAŞIK 200 MİLYON LİRA KAYBETTİK AMA YILMADIK
O birleşme sürecinde, kendi hesabımıza göre bugünün parasıyla yaklaşık 200 milyon lira seviyesinde bir kayıp yaşadık. Çok ağır bir darbeydi ama yılmadık. Mücadele ederek yeniden ayağa kalktık.
Geçmişten bugüne baktığımda üç büyük kriz gördüm fakat bugün yaşadığımız tabloyu diğerlerinden ayrı tutuyorum. Önceki krizlerde sektörün bir kazancı, bir nefes alma alanı vardı. Masraflar bugünkü seviyelerde değildi. 2025’ten sonra, özellikle de 2026’da otobüsçülük benim açımdan çok üzücü bir noktaya geldi.
KÖPRÜDEN GEÇMEK DEĞİL, ARKASINDAN GELEN CEZALAR BİZİ YILDIRDI
Köprü geçişinin kendisi tek başına mesele değil. Asıl sorun, geçişin ardından gelen ceza mekanizması. HGS tarafında bir cezanın beş katına çıktığı söyleniyor ama bizim karşılaştığımız örneklerde tutarın on kata kadar yükseldiği durumlar oldu. Yoğun operasyon içinde bir bildirimi kaçırdığınızda ya da süreci zamanında takip edemediğinizde çok ağır rakamlarla karşı karşıya kalabiliyorsunuz. Bu nedenle benim açımdan 2026 yılı otobüsçü için adeta bir hezimet yılı oldu.
SGK CEZALARI BÜYÜK ŞİRKETLER İÇİN CİDDİ RİSK
Bir diğer önemli problem SGK tarafında yaşanıyor. Otobüsçülükte operasyon çok hızlı gelişiyor. Şoför peronda “Ben gitmiyorum” dediğinde o seferi kaldırmak için anında başka bir sürücü bulmak zorundasınız. Sigorta girişini yaptığınızda sistemde başlangıcın ertesi güne yansıdığı durumlarla karşılaşabiliyoruz. Sonra bir yıl geçiyor ve geçmişte çalışan şoför için “sigortasız çalıştırma” gerekçesiyle yüksek bir ceza geliyor. Küçük işletme için de zor ama büyük ölçekli firmalarda bu tür cezalar ciddi bir finansal risk oluşturuyor.
YAKIT, BAKIM, KÖPRÜ VE CEZA YÜKÜ İŞİ ÇIKMAZA SÜRÜKLÜYOR
Bugün yalnızca tek bir maliyet kaleminden söz etmiyoruz. Köprü cezaları, SGK cezaları, artan yakıt giderleri, bakım ve yedek parça maliyetleri aynı anda işletmenin üzerine biniyor. Bütün bu kalemler bir araya geldiğinde otobüsçülük yapmak her geçen gün daha zor hâle geliyor. Bu nedenle açık söylemek gerekirse 2026’nın ardından 2027’nin sektör için çok daha iyi bir tablo getireceğine dair ümidim azaldı.
TESİSLERİN FİRMALARA PARA ÖDEMESİNE KARŞIYIM
Dinlenme tesislerinin otobüs firmalarına ödeme yapması konusuna da açık biçimde karşıyım çünkü bu para zamanla sektörün doğal bir geliri gibi görülmeye başlandı. Oysa bana göre bu anlayış sağlıklı değil. Bu gelir modelinin cazibesiyle firma açan, belge alan yapılar oluştu. Ben buna doğru bakmıyorum. Biz otobüsçülükten, firmacılıktan ve yazıhanecilikten para kazanmalıyız. Tesis gelirini sektörün vazgeçilmez unsuru hâline getirmek, uzun vadede doğru bir model oluşturmuyor.
Sektörün kendi gelir modelini güçlendirmesi gerekiyor. Dernekler kuruluyor, çeşitli organizasyonlar yapılıyor; bunları daha etkili hâle getirip sektörün sesini ilgili bakanlıklara ve karar vericilere taşıyacak bir yapıya ihtiyaç var. Otobüsçü olarak kazanalım, firmacı olarak kazanalım, yazıhaneci olarak kazanalım; buna kimse itiraz etmez ancak “Tesisten ne alırız, karşı şubeden ne alırız?” anlayışı otobüsçülüğün özü olmamalı. Bu sektörün değeri bundan çok daha yüksek.
YOLCU BİR ÇORBA İÇERKEN FİYATI DÜŞÜNMEK ZORUNDA KALMAMALI
Nevşehir’den İstanbul’a ya da Kars’tan İstanbul’a giden bir yolcu, yol boyunca birkaç tesiste duruyor. Yolcu zaten bilet parasını ödemiş, uzun saatler seyahat ediyor. Bir tesiste çorbayı ulaşılabilir bir fiyata içebilecekken, firma payları ve yüksek maliyetler nedeniyle fiyat iki katına çıktığında bundan hiç kimse kazançlı çıkmıyor.
Ne tesisçi uzun vadede kazanıyor ne otobüsçü ne firma ne de vatandaş. Benim istediğim, yolcunun seyahat sırasında kasaya giderken tereddüt etmemesi. Eşini, çocuğunu aç susuz götürmemesi; evinden yanına yiyecek hazırlamak zorunda kalmaması. Hizmet kalitesinin yükselmesi ülkenin turizm kalitesini de yükseltir.
TURİZMDEKİ DARALMA NEVŞEHİR’İ DOĞRUDAN ETKİLEDİ
Bizim bölgemiz turizm bölgesi. Dolayısıyla Türkiye turizminde yaşanan her gelişme Nevşehir’i doğrudan etkiliyor. Son yıllarda ülke içindeki yüksek fiyatların sürekli gündeme taşınması, bazı destinasyonların pahalı algısıyla öne çıkması ve turistin alternatif ülkelere ya da adalara yönelmesi bizim bölgemize de yansıdı.
Benim gözlemime göre bugün turist hareketliliği birkaç yıl öncesinin oldukça altında. Bunu yaklaşık yüzde 30-35 seviyelerinde bir gerileme olarak değerlendiriyorum. Bu kişisel saha gözlemim; ancak bölgede iş yapan herkes eski hareketliliğin olmadığını görüyor.
ANTALYA’DAN VAN’A, BATMAN’DAN İZMİR’E GENİŞ BİR AĞIMIZ VAR
Öncü Seyahat olarak kendi ana operasyonumuz bugün ağırlıklı biçimde Nevşehir-Kayseri ve Nevşehir-İstanbul yönünde. Nevşehir’den Kayseri’ye özellikle sağlık amacıyla giden ciddi bir yolcu hareketi bulunuyor; İstanbul ise doğal olarak büyükşehir olması nedeniyle en önemli hatlarımızdan biri ancak faaliyet alanımız yalnızca bu iki şehirle sınırlı değil. Öncü çatısı altında işletmeciliğini yaptığımız 25-26 firma bulunuyor. Bu yapı sayesinde Türkiye’nin çok geniş bir bölümünde hizmet verebiliyoruz.
Bugün Antalya yönünde çalışan beş otobüsümüz, Van’a giden yedi otobüsümüz var. Batman ve İzmir başta olmak üzere çok sayıda farklı noktada araçlarımız ve acentecilik hizmetlerimiz bulunuyor. Urfa, Gaziantep, Şırnak, Mardin ve Cizre gibi birçok noktayı da bu yapının içine eklediğinizde, Türkiye’nin 81 ilinin yaklaşık 70’ine ulaşabilen geniş bir hizmet ağı ortaya çıkıyor. Bu nedenle sadece yeni hat açmaya odaklanmıyoruz; mevcut ağımızı verimli ve güçlü şekilde yönetmeye çalışıyoruz.
ŞÜKREDİP ÇALIŞIYORUZ AMA SEKTÖRÜN SORUNLARI ARTIK GÖRMEZDEN GELİNMEMELİ
Biz azına da çoğuna da şükretmeyi bilen insanlarız. Şartlar ne olursa olsun çalışmaya, hizmet üretmeye devam ediyoruz. Fakat şükretmek, sektörün sorunlarını görmezden gelmek anlamına gelmemeli.
Otobüsçülüğün sürdürülebilirliği için ceza sisteminden SGK uygulamalarına, maliyetlerden tesis modeline kadar birçok başlığın yeniden ele alınması gerekiyor. Bizim beklentimiz, sektörün kendi emeği ve gerçek faaliyeti üzerinden para kazanabildiği, yolcunun da kaliteli ve ulaşılabilir hizmet aldığı bir düzenin kurulması.
