Yılın Zam Şampiyonu: Otobüsçü
Bu fiyatlar hangi veriye, hangi maliyet hesabına, hangi ülkenin enflasyon oranına göre belirleniyor bilen yok. Denetim yok, açıklama yok, şeffaflık yok, keyfiyet hâkim. Sektör adeta “herkesin kafasına göre zam yaptığı” bir düzene sürüklendi. Bu artışlar, otobüs firmalarına dolaylı olarak “Bu işi yapmayın” demekten başka bir anlam taşımamaktadır. Bu maliyetlerle bu ticaret nasıl sürdürülecek?
BU ZAM YAĞMURUNA KİM “DUR” DİYECEK?
Otobüsçü her yıl aynı senaryoyla karşı karşıya kalıyor. Kallavi zamlar geliyor, sektör ise “olmayacak duaya âmin” demeye devam ediyor. Firmaların önemli bir kısmı hâlâ bu sorunların, otobüsçü STK’ları tarafından çözülebileceğine inanıyor. Ancak acı gerçek şu ki; sektörün birçok sivil toplum kuruluşu artık işlevini yitirmiş durumda.
Otobüsçünün sorunlarına gerçek anlamda müdahale edebilecek kamu nezdinde güçlü bir karşılığı olan bir yapı ortada yok. Olması gereken zamanda sahada olmayan, krizin en sıcak anında sessiz kalan bu yapılar, bugün sektöre umut veremiyor. Sonuç mu? Firma sahipleri kendi kaderleriyle baş başa. Herkes, bireysel ilişkileriyle, siyasi veya bürokratik bağlantılarıyla işini yürütmenin peşinde. Oysa kamu kurumlarının asli görevi; vatandaşın ve ticaretin önünü açmak, sürdürülebilirliği sağlamak değil mi?
MALİYET HESABINI YAPAN VAR MI?
Sürekli artan maliyetlerin ve ilk fırsatta gelen ağır zamların otobüs sektörünü ne kadar derinden sarstığının hesabını yapan var mı? Ne yazık ki sektörün içinde dahi bu soruya net cevap verebilenlerin sayısı az.
Birçok firma hâlâ günlük nakit akışıyla ayakta kalabildiğini sanıyor. İkram gideri, lastik maliyeti, sigorta bedeli, SGK yükü, otogar çıkış ücreti, araç yatırım maliyeti… Bunların hiçbirini gerçek anlamda analiz etmeden faaliyet gösteren onlarca firma, bugün hayatta kalma savaşı veriyor.
Kendi şirketinin mali tablosunu okuyamayan, gider kalemlerini hesaplayamayan yapıların, sektörün birleşmesini ve ortak irade ortaya koymasını beklemesi büyük bir çelişkidir. Önce kurumsallaşma, sonra ortak masa. Aksi halde aynı sorunlar, aynı şikâyetler, aynı kayıplar devam eder.
Görünen o ki bu gidişle otogar çıkış ücretleri daha da cep yakacak. Bedeli kim ödeyecek? Yine otobüsçü. Yine sektör.
