YAZ ayları yaklaşıyor 2020 Mart ayından beri Kovid-19 Pandemisi sebebiyle kurak geçen ülkemiz turizminde, hızlanan aşılama ile beraber, ivme bekliyoruz. Artan yolculuk talebi karayolu yolcu taşımacılarının sık yaşadığı sorunlardan biri olan “KAYIP BAGAJ” olaylarını gündemimize taşıyor.

Peki yolcuların beraberinde getirdiği bagaj kaybolursa ne olur? Taşımacının sorumluluğu ne boyuttadır?

Öncelikle belirtelim ki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Madde 912’ye göre bagaj ve el bagajı eğer aksine sözleşme yoksa ücretsiz taşınır. Bununla beraber Karayolları Taşıma Yönetmeliği bu ücretsiz taşımayı yolcu başına 30 kilogram ile sınırlamıştır. Bunun anlamı, taşıyıcı firma 30 kilogramın üzerinde kalacak bagaj için ücret belirleyebilir.

Bahsi geçen 912. Madde aynı zamanda yolcu bagajının kaybından veya hasarından taşıyıcıyı sorumlu tutmuştur. Eğer otobüs firmaları olabilecek en üst derecede özeni göstermiş fakat yine de kaçınamayacağı ya da sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden zarar meydana gelmişse, bu zararı karşılama sorumluluğundan kurtulur. Burada araç arızasından bahsetmiyoruz. Kanunlar, araç arızasına dayanarak sorumlu olmaktan kurtulmayı yine Ticaret Kanunu Madde 877’de yasaklamıştır.

Sorumluluktan kurtulma taşıyıcı firma için her zaman mümkün değilse de sorumluluk sınırsız değil. Dikkatimizden kaçmaması gereken nokta bagajda bulunan eşyanın maddi tazmin bedelinin sınırsız olmadığıdır. Kimi zaman tarafların kötü niyetli davrandığı durumlar oluşabiliyor. Yolcu bazen bagajında 2-3 bilgisayar, 2 fotoğraf makinesi bulunduğuna dair hayatın olağan akışına hiç uymayan beyanlarda bulunurken, taşımacılar da kendi sorumluluklarını bilet fiyatı ile sınırlandırabiliyor.

Bu tür uygulamalar için Ticaret Kanunu ayrıntılı düzenlemelere gitmiş. Bagajların kayıp veya hasarlı olma durumları için ödenecek bedel kilogram başına 8,33 Özel Çekme Hakkı (SDR)* olarak hesaplanacak ve herhalde hasar ya da kayıptan dolayı ödenecek miktar iç hat taşımalarında 500 Özel Çekme Hakkı tutarını geçmeyecektir. Ticaret Kanunu yolcuların isteyebileceği miktarları bu şekilde sınırlandırırken, Madde 854 ile taşıyıcılara da kendi sorumluluklarını ortadan kaldıracak şekilde biletlere ya da başkaca belgelere kayıtlar düşmesini yasaklamıştır.

Bu durumda yapılması gereken hem yolcular hem de taşıyıcı firmalar için bagaj teslim alırken ya da bagaj teslim ederken, bagajın ortalama ağırlığını bagaj fişine yazmak ve içerisinde değerli bir eşya olup olmadığını sormak ve bunları kayda geçirmek. Böylece karşılıklı bir yargılama sürecine girmeden taraflar aralarında bir orta yol bulabilirler. Yine de adaletin sağlanamadığı durumlarda dava yoluna gidilebilir. Önemli olan hem taşıyıcı firmaların hem de yolcuların sınırlarını bilmesi, tazminat anlamında gerekenden fazlasını ödemek zorunda kalmamak ya da alacağından daha azına razı olmamaktır.

* SDR, IMF tarafından oluşturulmuş uluslararası rezerv para birimidir. 07.04.2021 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası kur bilgilerine göre 11,648 (On Bir Lira Altı Yüz Kırk Sekiz Kuruş) TL’dir. 30 kilogramlık bir bagaj için ödenecek tutar hesaplanırken;

30 kg*11.648 TL*8.33= 2.910,84 TL sonuç elde edilecektir. Yani, 07.04.2021 tarihinde kaybolan bir bagaj için ödenecek tutar 2.910,84 TL olacaktır.

Eğer sadece belirli bir oranda hasardan bahsediliyorsa, örneğin bagajın 10 kilogramlık bir kısmı zayi olmuşsa ya da bagaj sadece 10 kilogram ağırlığındaysa bu durumda;

10 kg*11,648 TL*8.33=970,28 TL ödenecektir.

https://lbhukuk.com/blog/