En gelişmiş ülkeler dair; hepimizi aylarca evimize hapseden bu salgın, kuşkusuz en büyük darbeyi ekonomiye vurmuştur. Dünya genelinde ortalama yüzde 30-40’lara varan bir ekonomik daralma söz konusu. Daralma, tabii ki  ülkelere ve sektörlere göre değişiklik gösteriyor. Kimi ülke ve kimi sektörlerde, kayıp oranı yüzde 70’leri aşıyor. Baştan şunun altını çizmek isterim; Türkiye, pandemiyle mücadelede dünyanın en başarılı ülkelerinin başında yer alıyor. Daha ilk vaka görüldüğü andan itibaren sınırları adım adım kapatan hükümetimiz, karantina, kısmi sokağa çıkma yasağı, şehirlerarası seyahat kısıtlamaları gibi uygulamalarla, salgının bazı ülkelerdeki gibi faciaya dönüşmesini engelledi. Alınan tedbirler sonucu, kısmi normalleşmenin başladığı 1 Haziran tarihine kadar çok başarılı bir grafik çizdik. Hükümetimizin tedbirleri bununla da sınırlı kalmadı; ekonomiyi desteklemek, işletmelerin ayakta kalabilmesini sağlamak amacıyla da çok önemli destekler sağladı. Yapılanlar, takdire değer; ancak henüz tehlike geçmiş değil. Belki aynı durumu ve Allah göstermesin daha da vahimini yaşayabiliriz. Maalesef ki böyle bir olasılık var. Baktığınızda, tarih boyunca çok daha yıkıcı pandemiler oluşmuş, çok daha büyük can kayıpları olmuş. Ancak hiçbir hastalık, insanlığı yenememiştir. Covid19 salgını da bitecektir. Hele bilimin geldiği bu aşamaya bakarsak, bu salgının ömrü çok fazla olmayacaktır. Ancak biz, aşı ve ilaç bulunana kadar dikkatli ve tedbirli olmak durumundayız. Bireysel olarak yapmamız gerekenleri artık hepimiz ezbere biliyoruz. Sorun, bildiğimizi uygulama noktasında. Lütfen ve lütfen, tedbirlere bire bir uyalım, kendimizin ve yakınlarımızın hayatlarını tehlikeye atmayalım. Tabii, bu noktada asıl vurgu yapmak istediğim nokta, işletmeler olarak ne tür tedbirler alacağımızdır. Şehirlerarası otobüs sektörü ve turizm taşımacılığı açısından bakarsak... Geçen yıl, ülke turizmi tarihi rekor kırdı. Hem gelen turist sayısı hem de elde edilen turizm geliri, gelecek adına çok büyük umut verdi. Öngörüler; turizmin 2020 yılında, 2023 rakamlarını yakalayacağımız yönünde idi. Yani 50 milyon turist, 50 milyar turizm geliri... Belki bunu da aşacaktık. Ancak pandemi, turizmde bütün hesapları alt üst etti. Bu yılı 10 milyon turistle kapatacağımız öngörülüyor. Yani 40 milyonluk bir kayıp söz konusu. Aynı şekilde, şehirlerarası otobüs sektörü de 2019’da en parlak yıllarından birisini yaşadı. Daha az sıfır otobüs yatırımı yapan, ellerindeki otobüslerle yollarına devam eden sektör, taşıma fiyatlarını da realize edince, ortaya çok başarılı bir tablo çıktı. Nitekim tüm firma sahipleri aynı şeyi söylüyor; ‘2019, otobüs sektörünün altın yılı oldu”... Ekonomik göstergeler, sosyal hareketliliğin artması, ikinci el otobüs fiyatlarının değerlenmesi gibi etkenlerin yanı sıra; sektörel bilincin daha da artmasıyla birlikte 2020, çok daha iyi bir yıl olmaya adaydı. Başta da söylediğim gibi; pandemi ezber bozdu... Ama her büyük yıkım, her büyük sıkıntı, aynı zamanda büyük de bir derstir. Varılan noktada, biz ‘ders’ kısmına bakmak zorundayız. Biz normale göre plan yaptık, normale göre yatırımlar yaptık; şunu öğrendik demek ki normal bir anda tersine dönebiliyormuş. Planlarınımız alt üst olabiliyormuş. O halde, her zaman risk faktörünü dikkate alarak yatırım planları yapmamız gerekiyor. Özellikle de pandeminin hüküm sürdüğü bu dönemde. Peki  yatırım yapmayacak mıyız; aksine koşullarımız ve durumumuz uygunsa, en doğru zaman. Ama uygunsa tabii!