Ulaşım Sektörü Kaptan Kıtlığıyla Boğuşuyor: "Araçları Sürecek Kaptan Kalmadı"

Yaz sezonunun getirildiği yoğunlukla birlikte şehirlerarası ulaşım sektörü bir kez daha kronik bir sorunla yüzleşmek zorunda kaldı. Firmalar milyonlarca liralık sıfır araç yatırımlarına imza atarken nitelikli sürücü bulmakta yaşanan güçlük sektörün en kritik açmazı olmaya devam ediyor. Sektörden yükselen ortak serzeniş tek bir cümlede özetleniyor: "Araç var, yolcu var; kaptan yok."

Yatırım Var, Altyapı Yok
TÜKONFED Ulaşım Komisyonu Başkan Yardımcısı Ali Rıza Yeniçıktı, sorunun kökenine ilişkin çarpıcı bir tespitte bulunuyor: "Temeli olmayan bina çöker; altyapısı olmayan yatırım ise zarar getirir." Yeniçıktı'ya göre sektör, insan kaynağını güçlendirmeden yapılan araç alımlarının bedelini bugün ağır biçimde ödüyor.

Sürücüler Neden Kaçıyor?
Peki deneyimli sürücüler neden bu meslekten uzaklaşıyor? Yeniçıktı, sektördeki kronik sorunları tek tek sıralıyor:

20-30 milyon TL bandında seyreden otobüs maliyetlerine karşın sürücülerin maaş, SGK ve sosyal haklarının asgari ücretin altında kaldığı, bazı firmalarda ise bu hakların tam ve zamanında ödenmediği belirtiliyor. Haftalık tatil hakkının kullandırılmaması, yazın 7/24 esasıyla çalıştırılan sürücülerin kış sezonunda ya işten çıkarılması ya da haklarının yarı yarıya düşürülmesi, sektördeki çalışma koşullarının sürdürülemez boyuta ulaştığını gözler önüne seriyor.

Bunun yanı sıra araç bakımlarının zamanında yapılmaması, güzergâh ve sefer saatlerindeki düzensizlikler nedeniyle sürücülerin sürekli yolcu şikayetiyle karşı karşıya kalması ve kabin görevlisi istihdam edilmeden bu sorumluluğun da sürücülerin sırtına yüklenmesi, mesleği giderek çekilmez hale getiriyor. Yeniçıktı, son çıkarılan bazı yasal düzenlemelerin de sürücü aleyhine maddeler içerdiğini, işverenler dokunulmadan yalnızca sürücülerin ezdirildiğini vurguluyor.

Şoförlük Meslek Kanunu Şart
Yeniçıktı, tüm bu sorunlara kalıcı çözüm üretebilmek için kapsamlı bir yasal düzenlemenin hayata geçirilmesi gerektiğini savunuyor. "Şoförlük, alelade bir meslek değildir. Sorumluluğu ve vebali son derece ağır bir meslektir" diyen Yeniçıktı, bu mesleğin ağır meslekler sınıfına alınması ve Şoför Meslek Kanunu çıkarılması gerektiğini açıkça ifade ediyor.

Yeniçıktı ayrıca farklı mesleklerden emekli olmuş kişilerin kısa sürede edinilen belgelerle ve yeterli deneyim kazanmadan ticari araç kullanmaya başlamasına dikkat çekerek, yaşanan kazalarda tüm hukuki sorumluluğun yalnızca sürücülere yüklenmesinin adaletsizliğini de sorguluyor.

Çözüm İçin AR-GE Birimi Kurulmalı
Sektörel sorunların çözümüne yönelik somut önerilerde de bulunan Yeniçıktı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bünyesinde, sektörün iş birliğiyle hayata geçirilecek bir AR-GE biriminin acilen oluşturulması gerektiğini vurguluyor. Yeniçıktı, "Kanun koyucuların öncelikli görevi cezalandırmak değil, sorunu çözmektir. Çözüme uymayanlara ancak ondan sonra yaptırım uygulanmalıdır" diyerek yetkililere sesleniyor ve uygulamaya konulacak çözümlerin vatandaşı daha da yormayacak nitelikte olması gerektiğinin altını çiziyor.