Sektörün Geleceği, Doğru Yatırım ve Sürdürülebilir Büyümeden Geçiyor

SAHADAN GELEN DENEYİM, YÖNETİM ANLAYIŞIMIN TEMELİNİ OLUŞTURUYOR

Harem'de Beyaz Gömleğimi Giyip “Bismillah” Diyerek Başladım
Karayolu yolcu taşımacılığında bugün edindiğim tecrübelerin temelinde, yıllar boyunca sektörün farklı kademelerinde kazandığım saha deneyimi bulunuyor.

28 Mayıs 1980'de İstanbul Üsküdar'da doğdum, aslen Artvin/Arhaviliyim. Evliyim ve sekiz yaşında bir kız çocuğu babasıyım. 2003 yılından bu yana otobüsçülük sektörünün içindeyim. Bilet satış görevlisi olarak başladığım bu yolculukta bugün yöneticilik seviyesine kadar geldim.

Sektöre girişim de unutamadığım bir anıyla başladı. Amcam Mehmet Pervaz bir sabah beni aradı; “Beyaz gömleğini giyiyorsun, tıraşını oluyorsun, lacivert pantolonunu giyip Harem'e geliyorsun” dedi. Gittik, Harem'de “Bismillah” diyerek işe başladık. Harem'in en hareketli, otobüsçülüğün de en keyifli dönemlerinden biriydi.

O günden bu yana, aradaki kısa bir dönem dışında, sektörün içindeyim. Sektör hayatım içerisinde yaklaşık üç yıllık bir ara verdim. Bu dönemde bir lojistik firmasında ithalat-ihracat uzmanı olarak çalıştım. Farklı bir iş kolunda edindiğim bu tecrübenin ardından yeniden karayolu yolcu taşımacılığına döndüm.

Yaklaşık yedi yıl boyunca biri yabancı, ikisi yerli olmak üzere üç farklı firmanın işletmeciliğini yaptım. O yıllarda, önceki kariyerimde kazandığım tecrübe kadar yeni bir saha deneyimi daha edindiğimi söyleyebilirim.

İşletmecilik; satıştan operasyon yönetimine, maliyetten personel yönetimine kadar işin bütün yönlerini farklı bir bakış açısıyla değerlendirmemi sağladı. Bir ulaşım şirketini yönetirken yalnızca rakamlara değil, o rakamların arkasındaki operasyonel gerçekliğe, çalışanların emeğine, iş ortaklarının beklentilerine ve yolcuların ihtiyaçlarına da hâkim olmanız gerekiyor.

Bugün yönetim anlayışımın temelinde bu çok yönlü saha deneyimi bulunuyor.

YUVAMA TEKRAR GERİ GELDİM
Gençliğimizden itibaren yetişmemizde ve sektörel gelişimimizde çok büyük katkısı bulunan Sayın Galip Öztürk ile yaptığımız görüşmeler neticesinde yeniden Metro Turizm çatısı altında görev alma kararı aldım. Tabiri caizse yuvama geri geldim. Çünkü profesyonel anlamda yetiştiğimiz, sektör refleksini kazandığımız yer burasıydı.

Metro Turizm'deki iş hacmi, hareket, heyecan ve dinamizm gerçekten başka. Çok büyük bir organizasyonun içinde her gün yeni bir aksiyon var.

Metro Turizm, uzun yıllara dayanan sektörel birikimi, Türkiye genelindeki geniş ulaşım ağı, acenteleri ve iş ortaklarıyla karayolu yolcu taşımacılığında önemli bir marka değeri oluşturmuş bir kuruluş. Böylesine köklü bir yapının en önemli gücü, yıllar içerisinde kazandığı deneyimi ve oluşturduğu organizasyonel birikimi geleceğe taşıyabilmesidir.

Şubat ayında göreve başladıktan sonra şirketimizin mevcut durumunu, yapılması gerekenleri ve gelecek planlarını Sayın Galip Öztürk ve çalışma arkadaşlarımızla değerlendirmeye başladık. Bu istişarelerde önceliğimiz, Metro Turizm'in köklü marka gücünü koruyarak operasyonel verimliliğini artırmak, hizmet standartlarını geliştirmek ve sürdürülebilir büyümeyi esas alan bir yol haritası oluşturmaktı.

Bugün attığımız adımlar da bu stratejik yaklaşımın birer parçası.

KARAYOLU YOLCU TAŞIMACILIĞINDA PASTANIN YÜZDE 35-40 DARALDIĞINI DÜŞÜNÜYORUM

Sektörde Sürdürülebilir Rekabetin Temeli Doğru Maliyet Yönetimidir
Karayolu yolcu taşımacılığı sektörünün geçmişteki koşullarıyla bugünkü dinamiklerini aynı çerçevede değerlendirmek mümkün değil.

Otobüsçülüğün en hareketli dönemlerinde havayolu ulaşımı bugünkü kadar yaygın değildi. Havalimanı sayısı, yüksek hızlı tren bağlantıları ve demiryolu alternatifleri de bugünkü seviyesinde değildi.

Bana göre karayolu yolcu taşımacılığını pandemi öncesi ve sonrası olarak ikiye ayırmak gerekiyor. Genel pazarın yaklaşık yüzde 35-40 civarında daraldığını düşünüyorum.

Bunun yanında pazarda matematikle uyuşmayan rekabet örnekleri de görüyoruz. Masraf belli, bilet fiyatı belli; buna rağmen zararına iş yapılabiliyor.

Artık dijital çağdayız; piyasadaki fiyatı, doluluğu ve maliyeti herkes görebiliyor. Dolayısıyla işletmelerin hesabını kitabını çok daha doğru yapması gerekiyor.

Bu işi bir gurur meselesine dönüştürüp sürekli zarar ederek ayakta kalmaya çalışmanın kimseye faydası yok. Seferin gerçek maliyetini, hattın potansiyelini ve yolcu talebini doğru değerlendirmek gerekiyor. Gurur meselesi yapıp zararına sefer düzenlemekte ısrar etmemek lazım.

ARTAN MALİYETLER KARŞISINDA KOLTUK KAPASİTELERİNİ YENİDEN DEĞERLENDİRMELİYİZ
Karayolu yolcu taşımacılığında artan işletme maliyetleri, mevcut koltuk kapasitelerinin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılıyor.

Akaryakıt, personel, bakım ve diğer operasyonel giderlerde yaşanan artışlar, araç başına düşen maliyetleri her geçen gün daha da yükseltiyor. Mevcut 2+1 koltuk düzeninde, özellikle bazı hatlarda, koltuk kapasitesinin bu maliyetleri karşılamakta yetersiz kaldığını görüyoruz.

Bu nedenle sektörün ekonomik sürdürülebilirliği açısından kapasite kullanımını yeniden değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyorum. Özellikle 2+1 koltuk düzeninden 2+2 koltuk düzenine geçişin değerlendirilmesi, taşıma kapasitesini artırarak koltuk başına düşen maliyetlerin daha dengeli yönetilmesine katkı sağlayabilir.

Burada önemli olan yalnızca koltuk sayısını artırmak değil; yolcu talebini, işletme maliyetlerini ve hizmet standartlarını birlikte değerlendirerek sürdürülebilir bir yapı oluşturmak. Elbette bu tür düzenlemelerin araçların teknik uygunluğu, yolcu güvenliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde ele alınması gerekiyor.

Karayolu taşımacılığında artan maliyetlere karşı kalıcı çözümler üretmek istiyorsak kapasite verimliliğini de sektörün gündeminde daha fazla tutmalıyız.

METRO TURİZM 100 ARAÇLIK YATIRIM PLANINI DEVREYE ALDI
Şubat ayında göreve başlamamın ardından öncelikli gündem maddelerimizden biri filo yenileme çalışmaları oldu. Uzun süredir büyük ölçekli bir araç yatırımı yapılmamıştı ve günün koşullarında filonun yenilenmesi gerektiğini çok net gördük.

Metro Turizm'in geçmişten gelen güçlü marka kimliğini koruyarak değişen sektör koşullarına uyum sağlaması bizim için önemli. Bu nedenle filo yenileme çalışmalarını yalnızca yeni araç yatırımı olarak değil, mevcut hizmet ağımızın ve operasyonel yapımızın gelişimini destekleyen uzun vadeli bir planlamanın parçası olarak değerlendiriyoruz.

Sektörün zor bir dönemden geçtiği süreçte Sayın Galip Öztürk, Metro Turizm'e olan bağlılığı ve güveniyle 100 araçlık yeni yatırım kararı aldı. İlk etapta 30 araçlık bölümü gerçekleştirdik; ardından operasyonun sonuçlarını yeniden masaya yatırıp kalan yatırımı planlamaya başladık. Hedefimiz ilk aşamada toplam 100 araca ulaşmak.

Yatırım programımızı yalnızca sayısal büyüklükler üzerinden değil; doğru hatta doğru araç, doğru kapasite ve doğru hizmet modeli anlayışıyla planlıyoruz.

METRO PRIME, YOLCULUK DENEYİMİNDE YENİ BİR HİZMET ANLAYIŞINI TEMSİL EDİYOR
Yeni dönem yatırımlarımızı planlarken yolcularımıza farklı bir hizmet deneyimi sunmamız gerektiğini de değerlendirdik. Bu doğrultuda çeşitli alternatifler üzerinde çalışarak Metro Prime konseptinde karar kıldık.

Metro Prime'ı yalnızca yeni araçlardan oluşan bir segment olarak değil, belirli standartlarla yapılandırılmış ve yolcu beklentilerini merkeze alan yeni nesil bir seyahat anlayışı olarak konumlandırıyoruz.

Prime segmentini belirli standartlara bağladık. 0-5 yaş aralığındaki araçlarla ilerleyeceğiz. Şu anda MAN araçlarda Prime uygulamasına ağırlık veriyoruz; ancak Tourismo ve Travego modellerinde de Prime giydirmelerini ve hizmet standardını görebileceksiniz.

Express seferler, kabin görevlisi hizmeti, farklı ikram seçenekleri ve teknolojik imkânlarla zenginleştirilmiş uygulamalar bu yaklaşımın önemli parçaları olacak.

İlk etapta özellikle Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinde yeni model araçlarımızı daha yoğun şekilde konumlandırıyoruz.

Metro Prime ile hedefimiz, yolculuğu yalnızca bir ulaşım hizmeti olmaktan çıkararak konforun, hizmet kalitesinin ve ayrıcalığın daha fazla hissedildiği bir deneyime dönüştürmek.

İKİ YIL İÇİNDE FİLO YAŞ ORTALAMAMIZI 3'E İNDİRMEYİ HEDEFLİYORUZ
Filo yenilemesini yalnızca yeni araç almak veya araç sayımızı artırmak olarak görmüyoruz. Hedefimiz, filomuzun hizmet standardını uzun vadeli ve sürdürülebilir biçimde yukarı taşımak.

Önümüzdeki iki yıl içerisinde filo yaş ortalamamızı 3'e indirmeyi planlıyoruz.

Metro Turizm bugün doğrudan seferler ve transit bağlantılar aracılığıyla Türkiye'nin 72 iline ulaşan geniş bir hizmet ağına sahip. Bu kadar geniş bir ağda farklı bölgelerin ihtiyaçlarını aynı kalite standardıyla yönetmek önemli.

Yeni araç yatırımlarımızı da bu doğrultuda planlıyor, ihtiyaç duyulan hatlarda hizmet kapasitemizi güçlendirmeyi amaçlıyoruz. Yolcularımıza Türkiye'nin farklı noktalarında tutarlı, konforlu ve güvenilir bir seyahat deneyimi sunabilmek öncelikli hedeflerimiz arasında yer alıyor.

BÖLGESEL MARKALARIN GÜCÜNÜ METRO TURİZM'İN ULUSAL ULAŞIM AĞIYLA BULUŞTURUYORUZ

Sen Bu Yörenin Firmasısın, Biz Türkiye'nin Firmasıyız; Gel Güçlerimizi Birleştirelim
Metro Turizm olarak büyüme stratejimizin önemli ayaklarından birini bölgesel iş birlikleri oluşturuyor. Türkiye'nin farklı bölgelerinde uzun yıllardır faaliyet gösteren, kendi yörelerinde güçlü bir marka bilinirliğine ve yolcu kitlesine sahip firmaların deneyimlerini son derece değerli buluyoruz.

Bizim yaklaşımımız bu firmaların kimliklerini ortadan kaldırmak değil; bölgesel güçlerini Metro Turizm'in geniş ulaşım ağı, operasyonel kapasitesi ve sektörel deneyimiyle buluşturmak.

Sayın Hasan Aras ile iş birliği öncesinde birkaç kez bir araya geldik. Onun Iğdır halkına daha geniş bir ulaşım ağı sunma isteğini gördük. Bizim de biliyorsunuz sloganımız “Aklınızda neresi varsa oraya Metro var.”

Biz ülkenin doğusu veya batısı diye ayırmadan Türkiye'nin her noktasına kaliteli hizmet götürmek istiyoruz. Düşüncelerimiz örtüşünce bu iş birliği doğdu.

Araçlarımız geldikçe Iğdır, Erzurum ve Kars bölgesindeki eksik hatlarımızı tamamlayarak bu bölgelerden Türkiye'nin dört bir yanına sefer ağımızı genişletmek istiyoruz.

Iğdır projemizden bir süre sonra İzmir Turizm ile de bir araya geldik. Firma sahibi Hakan Acun Bey ile iş birliği öncesinde görüşmeler yaptık. İzmir Turizm; Ödemiş, Tire ve Torbalı bölgesinde etkin, köklü bir firma. Orada da Iğdır'daki sürece benzer biçimde düşüncelerimizin birbirini tamamladığını gördük ve kısa sürede anlaşmaya vardık.

Yeni araç yatırımlarımızdan İzmir tarafına da mutlaka araç ayıracağız. Buradaki hatları da zaman içerisinde Türkiye'nin farklı noktalarına bağlamak istiyoruz.

Bu iki birlikteliğin ardından Adıyaman Anka'dan Anıl Bey ve Van Kalesi'nden Yılmaz Bey ile de kısa sürede iş birlikleri gerçekleştirerek kendi bölgelerinde zaten güçlü olan bu iki köklü firmayı iş ortaklarımız arasına kattık.

Metro Turizm yüzde 100 yerli bir firma ve çok hızlı aksiyon alabilen bir yapıya sahip. Karşısındaki partnerin şartlarına uyum sağlayabiliyor. Ayrıca arkamızda Sayın Galip Öztürk gibi sektöre yön veren, ileriyi çok net görebilen bir duayen bulunuyor.

Yeni iş birliklerine de açığız; görüşmelerimiz devam ediyor. Önceliğimiz, karşılıklı güvene dayalı, bölgesel marka değerlerini koruyan ve sürdürülebilir büyümeyi esas alan güçlü bir iş ortaklığı oluşturmak. Ancak bizim yaklaşımımız hiçbir zaman “Firmanı kapat, Metro'ya dön” şeklinde değil. Biz bölgesel markaların değerini korumak istiyoruz.

Bu birliktelikleri yalnızca ticari anlaşmalar olarak değerlendirmiyoruz. Amacımız, farklı bölgelerin ulaşım potansiyelini güçlendiren, hizmet ağımızı geliştiren ve bütün taraflara değer kazandıran uzun vadeli ortaklıklar oluşturmak.

İş ortaklarımıza yaklaşımımız oldukça açık: “Sen bu yörenin firmasısın, biz Türkiye'nin firmasıyız. Gelin, güçlerimizi birleştirelim, daha fazla noktaya ulaşalım ve birlikte büyüyelim” diyoruz.

Çok keskin, olmazsa olmaz kurallarla partnerin karşısına çıkmıyoruz. Doğru yapı kurulduğunda iki tarafın da kazandığı bir model oluşturulabileceğine inanıyoruz.

REKABETİN MERKEZİNDE FİYAT DEĞİL, HİZMET KALİTESİ OLMALI
Karayolu yolcu taşımacılığında faaliyet gösteren işletme sayısının zaman içerisinde azaldığını görüyoruz. Bunun doğru yönetilmesi hâlinde rekabetin fiyat üzerinden değil, hizmet ve kalite üzerinden yapılacağı bir döneme geçebiliriz.

Fiyatın matematikle uyuşmadığı, sırf pazar payı için zararına sefer yapıldığı bir yapı sürdürülebilir değil. Sağlıklı rekabet; araç kalitesi, hizmet standardı, zamanında ulaşım, dijital imkânlar, operasyonel güvenilirlik ve yolcu memnuniyeti üzerinden yürümeli.

ZAMAN TARİFELERİNDE OPERASYONEL GERÇEKLİKLER DİKKATE ALINMALI
Sektörümüzün gelişimi açısından üzerinde durulması gereken konulardan biri de mevcut mevzuatın sahadaki operasyonel koşullarla uyumudur.

Özellikle uzun mesafeli seferlerde araçlarımız güzergâh boyunca birden fazla denetime tabi tutulabiliyor. Bu denetimler, yolcu güvenliği ve taşımacılık faaliyetlerinin düzenli yürütülmesi açısından elbette büyük önem taşıyor. Ancak bazı güzergâhlarda üç veya dört farklı noktada gerçekleştirilen kontroller, sefer sürelerini doğrudan etkileyebiliyor. Gecikmenin 30 dakikayı aştığı durumlarda ise yüksek idari yaptırımlarla karşılaşabiliyoruz.

Tarifelere uyulması ve mevzuatın gerektirdiği denetimlerin uygulanması gerektiğine inanıyorum. Fiyat tarifelerine aykırı hareket eden işletmelere gerekli yaptırımların uygulanmasını da doğru buluyorum. Ancak zaman tarifelerine ilişkin bazı düzenlemelerin, işletmelerin kontrolü dışında gelişen gecikmeleri ve sahadaki gerçek koşulları dikkate alacak şekilde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Benzer bir durum, sefer iptallerinin altı saat öncesinden bildirilmesine ilişkin düzenlemede de karşımıza çıkıyor. Karayolu yolcu taşımacılığında yolcu talebi çoğu zaman son saatlerde, hatta hareket saatine yarım saat kala bile önemli ölçüde değişebiliyor.

Örneğin İstanbul-Bursa, İstanbul-Ayvalık veya İstanbul-Çanakkale gibi hatlarda, hareket saatine yarım saat kala yolcu sayısının üç kişiden 33 kişiye çıkabildiği durumlarla karşılaşabiliyoruz. Bu değişkenlik, sefer planlamasında esnekliğin ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor.

Dolayısıyla beklentimiz, denetim ve düzenlemelerin etkinliğini korurken sektörün ticari ve operasyonel gerçeklerini de gözeten, uygulanabilir ve hakkaniyetli bir mevzuat yaklaşımının geliştirilmesidir.

TAKOGRAF CEZA KRİTERLERİNİN YENİDEN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ GEREKİYOR
Sektörümüzün karşı karşıya olduğu bir diğer önemli konu da takograf ihlallerine ilişkin cezai sorumlulukların değerlendirilme biçimi. Metro Turizm gibi günlük yaklaşık 650-700 sefer gerçekleştiren büyük ölçekli bir organizasyonda, her sürücünün seyir esnasındaki anlık uygulamalarının merkezden birebir takip edilmesi operasyonel açıdan oldukça güç.

Bu ölçekte bir sefer organizasyonunun yönetilmesi, güçlü bir denetim mekanizmasını ve önemli bir insan kaynağını gerektiriyor. Bu nedenle takograf ihlallerinde sorumluluğun, ihlalin niteliği ve gerçekleştiği koşullar dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Elbette firmalar olarak gerekli denetim mekanizmalarını oluşturmak ve üzerimize düşen yükümlülükleri yerine getirmek zorundayız. Ancak sürüş esnasında meydana gelen bireysel ihlallerin, işletmenin denetim sorumluluğundan ayrı olarak ve somut koşullar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine inanıyorum.

Amacımız denetimlerin azaltılması değil; trafik ve yolcu güvenliğini esas alan, sorumlulukların hakkaniyetli biçimde belirlendiği, sektörün operasyonel gerçekleriyle uyumlu bir düzenleme yapılmasıdır.

METRO TURİZM'İN KÖKLÜ MARKA GÜCÜNÜ GELECEĞE TAŞIYACAĞIZ
Bugün Metro Turizm'de yatırımların, hizmet anlayışındaki yeniliklerin ve stratejik iş birliklerinin ön planda olduğu yeni bir dönemin içerisindeyiz.

Karayolu yolcu taşımacılığında yıllara dayanan deneyimimizi yeni araçlarla, yeni hizmet segmentleriyle ve doğru bölgesel iş birlikleriyle birleştireceğiz.

Sayın Galip Öztürk ile yaptığımız değerlendirmelerde sektörün daralmasını da göz önünde bulunduruyoruz. Yani yalnızca büyümek için büyümek değil, doğru hatta doğru aracı ve doğru hizmet modelini konumlandırmak istiyoruz.

Metro Prime konseptimiz, filo yenileme programımız, Iğdır, İzmir, Adıyaman ve Van'da hayata geçirdiğimiz stratejik iş birliklerimiz ile devam eden yeni görüşmelerimiz, bu uzun vadeli planlamanın önemli parçalarını oluşturuyor.

Önceliğimiz, Metro Turizm'in yıllar içerisinde oluşturduğu güçlü marka değerini, köklü sektörel birikimini ve Türkiye geneline yayılan hizmet ağını koruyarak daha ileriye taşımak. Geçmişimizden aldığımız güçle, değişen yolcu beklentilerine cevap veren, hizmet kalitesini ve sürdürülebilir büyümeyi esas alan bir anlayışla çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Hedefimiz yalnızca büyümek değil; doğru yatırımlarla, güçlü bir iş modeli ve yüksek hizmet standartlarıyla Metro Turizm'in sektördeki köklü konumunu pekiştirerek geleceğe taşımak.